De Klepperklumpkes van 't Walfort                                                     Aalten - Nederland
Home » Reisverslagen » MacedoniĆ« 2014

Macedoniƫ 2014

Gepubliceerd op 8 mei 2016 10:58

Macedonië

 

Macedonië is een land vol historie met sporen uit het verleden, vele culturele bezienswaardigheden, maar ook een land met prachtige meren, bossen en gebergten. Daardoor is Macedonië zeer aantrekkelijk voor iedereen.

Het meer van Ohrid is een van de belangrijkste toeristische plekken in Macedonië. Dit meer is 289 meter diep. Het is een van de grootste meren van de Balkan en tevens een van de oudste meren ter wereld. Macedonië grenst in het noorden aan Servië, in het oosten aan Bulgarije, in het westen aan Albanië en in het zuiden aan Griekenland. Het land is 210 km lang en 130 km breed. Er wonen in totaal ruim twee miljoen inwoners. Het landschap is behoorlijk bergachtig en bosrijk. Een plateau van 600 tot 900 meter hoogte beslaat een groot deel van het land. Op de grens met Albanië ligt een bergketen met de hoogste top van het land, de Golem Korab (2753m). In het zuidwesten liggen drie grote meren, nl. het meer van Ohrid, het meer van Prespa en het meer van Dojran.

 

Het meer van Ohrid wordt het oudste en diepste meer van Europa genoemd. Het is ongeveer 30 km lang en 289 meter diep. Het meer is ruim drie miljoen jaar oud. Het merendeel van het ongelooflijk schone en heldere water komt van het nabij gelegen Prespa-meer, dat aan de andere kant van de berg Galicica ligt. Het water van het Prespa-meer stroomt via bergbronnen het meer in. De flora en fauna van het meer van Ohrid zijn ook bijzonder te noemen. Vele soorten komen alleen hier voor. Befaamd zijn de forellen. Daarnaast wordt er van generatie op generatie een prachtige parel gekweekt in het meer. De gelijknamige stad Ohrid is een van de oudste Europese nederzettingen en staat sinds 1979 op de Werelderfgoedlijst van Unesco. Ohrid wordt in de geschriften als eerste genoemd door de Grieken in het jaar 353 voor Chr. Ohrid was toen bekend als Lychnidos, hetgeen ‘stad van het licht’ betekent.

 

Tegenwoordig is Ohrid ook het toeristische centrum van Macedonië samen met de badplaatsen Struga en het rustieke plaatsje Pestani dat vlakbij het bekende St. Naum-klooster ligt. Alle badplaatsen aan het meer zijn ware trekpleisters voor watersporters, duikers en zonliefhebbers. Het meer is omringd door de hoge bergen van het nationale park Galicica en vormt een natuurlijke grens tussen Macedonië en Albanië. Ohrid en de overige badplaatsen hebben een brede selectie aan hotels. Aan de rand van het oude deel van stad bevindt zich een keur aan gezellige restaurants, terrasjes en een drukke barstraat met cafés.

 

Desaret Hotel

Het Desaret Hotel ligt direct aan het Meer van Ohrid en in het kleine plaatsje Pestani. Het oude centrum van Ohrid ligt op ca. 12 kilometer en is gemakkelijk te bereiken met het openbaar vervoer.

Het in traditioneel Macedonische stijl gebouwde Desaret bestaat uit meerdere gebouwen en een hoofdgebouw. De prachtige groene tuin loopt over in het strand.

 

 

 

 

Dinsdag 19 augustus Vertrekdag

Het regent als we wakker worden. Het is koud voor de tijd van het jaar en de komende week belooft het niet veel beter te worden in Nederland. Het vooruitzicht om tien dagen in Macedonië te vertoeven met temperaturen van 30 graden en meer is aanlokkelijk.

Om half negen verzamelen we ons bij garage Winkelhorst. In alle hectiek van zo'n vertrek, is Jan Busch zijn koffer vergeten. Helma rijdt even op en neer naar Lichtenvoorde om de koffer op te halen.

De bus van Klein Wiele staat al te wachten. Norbert zal ons naar Schiphol brengen. Gerrit Obrink komt ons uitzwaaien en maakt een groepsfoto. Jammer dat hij niet mee kan. Rianne, onze reisadviseur, deelt de boarding tickets uit. Ze wenst ons een fijn verblijf toe. Norbert brengt ons in verwarring door niet voor de kortste route richting Varsseveld te kiezen maar een sightseeing tour door Aalten aan te bieden. Gerrit Beernink wijst hem de juiste weg. Het is een budgetbusreis, koffie niet in begrepen. Toilet aan boord maar de deur is afgesloten. "Chauffeur, ik moet plassen", dus gaat de toiletdeur van ' t slot. Plassen kan, doorspoelen niet. Mooi op tijd arriveren we op Schiphol. Alles loopt op rolletjes, zelfs de koffers. Koffers afgeven, douane door en dan is het tijd voor een kop koffie en een broodje.

Keurig op tijd gaan we de lucht in. Evert van Dinie heeft pech. De stoel waarop hij zit is nat. Daar komt Evert pas achter als hij nattig voelt. Omdat het vliegtuig helemaal vol zit en er geen andere stoel beschikbaar is, wordt de bekleding van zijn stoel van een zeiltje voorzien. Annie van Dieter voelt geen nattigheid, maar bij het verlaten van het vliegtuig komt ze er achter dat haar beige broek in het kruis een grote blauwe vlek heeft. Op haar klacht reageert de sterwardess  dat de schoonmaker te royaal is geweest met het schoonmaakmiddel. Voor Peter de muzikant is het de luchtdoop. De vlucht verloopt voorspoedig en na een soft-landing zetten we voet op Macedonische bodem. Het stationsgebouw is simpel maar efficiënt. Al snel heeft iedereen zijn koffer, op eentje na maar. Opnieuw moet Evert het ontgelden. Zijn koffer met de Klepperskleding is spoorloos. Vervelend, maar Evert en Dinie laten zich er niet door ontmoedigen. Die koffer komt wel weer terecht. De transfer van het vliegveld naar het hotel gaat over een route langs het meer. Aan de rechterkant uitzicht over het water en links de bergen met de bebouwing. Na drie kwartier zijn we bij het hotel. Een complex bestaande uit verschillende gebouwen. Het gebouw waarin wij worden ondergebracht, is aan renovatie toe. Je hoeft niet bang te zijn dat je wat kapot maakt en je moet niet vreemd opkijken als je alleen de kruk van de deur in handen hebt. Het zal ons niet deren. De plek is mooi, sommigen hebben uitzicht over het meer, anderen kijken uit op de bergen. De warme maaltijd is sober, een frisse salade, een bal gehakt, aardappelschijfjes, doperwten met worteltjes op Macedonische wijze, en een crèmecakeje als toetje. Daarna gezellig buiten op het terras een afzakkertje. Het is er vroeg donker, om half negen is het licht uit.

 

 

Woensdag 20 augustus Macedonische avond

Het is een prachtige dag. 's Morgens om 9 uur zitten we aan het ontbijt.  We krijgen een VIP-behandeling. Gescheiden van de overige hotelgasten worden we geserveerd aan tafel. Het andere gepeupel moet in de rij staan om het bord vol te scheppen aan het ontbijtbuffet, maar ons wordt het aangereikt. Enkele leden van onze groep, ik zal geen namen noemen want dat is niet sportief, zitten in de verkeerde zaal en ontberen de VIP-behandeling.

Om halftien brengt ons het busje ( busje komt zo) naar Ohrid. Het busje is een voormalige schoolbus die in België dienst heeft gedaan getuige de bewoordingen op de buitenkant en binnenkant van de bus. We gaan naar het oude centrum om de overblijfselen van vele jaren historie te gaan bekijken. Via de kade lopen we naar de Sofiakerk. De gids die ons begeleidt geeft aan dat de rest van de wandeltocht met veel ups and downs verder gaat en dat je goed ter been moet zijn. Wie dit niet aandurft kan gezellig een kopje koffie à € 0,60 gaan drinken met een prachtig uitzicht over de stad en het meer. De meesten van ons zijn wel wat gewend want ten slotte hebben we ook de Chinese muur bedwongen en gokken er op dat we de wandeltocht tot een goed einde brengen. Evert heeft de lange broek aan. Het is echter heel mooi weer en de zon schijnt volop. Evert's korte broeken zitten in de verdwenen koffer. Pech, maar ook dat zal goedkomen, moet goed komen want Evert is bij afwezigheid van Gerrit Obrink, onze voorzanger van het Achterhoekse volkslied en dat moet toch echt in kostuum.

Het slakkert tussen oude straatjes en steegjes door. Waarachtig een pittoreske tocht. De gids laat ons een oud amfitheater zien dat bij bouwactiviteiten in 2001 is herontdekt. Het heeft 2000 jaar onder zand en gesteente verstopt gezeten. We brengen een bezoek aan het oude Samoil kasteel boven op de heuvel. Van hier heb je een prachtig uitzicht over de stad en het meer. Voor de entree hoeft je het niet te laten. Omgerekend voor € 0,50 (30 Macedonische Denar) mag je naar binnen. De kasteelmuren en torens zijn hersteld. Van de woonverblijven is niets meer over. De tocht gaat vervolgens naar het beroemde kerkje van Ohrid, de Sint Paulus kerk. Volgens de overlevering heeft apostel Paulus op die plek het evangelie verkondigd. Na een tocht van 2 uur keren we terug bij de Sofiakerk en sluiten we weer aan bij de achterblijvers. We hebben tot halftwee de tijd om een versnapering te nemen en het biertje smaakt heerlijk.

We laten ons de warme lunch goed smaken. Na de soep en de salade, krijgen we varkensfilet met gekookte aardappelen en groente en als toetje een dessert van gortepap.

De middag wordt ingevuld met  een bezoekje aan het zwembad of het meer. Heerlijk verkoelend en prettige bijkomstigheid zijn de sympathieke prijzen voor de consumpties, waarachtig niet duur. Het gebruik van het ligbed is gratis. Het zwembad is net een maand geleden in gebruik genomen. Het is er fantastisch.

' s Avonds staat een Macedonische avond op het programma. We worden met de schoolbus naar ohrid gebracht. 20 minuten rijden. Het restaurant waar we worden afgezet ligt net buiten het centrum. De tuin van het restaurant herbergt een verzameling oude karren, een oude zeilboot, arrenslee en doet een beetje denken aan erve kots in het klein. We zitten aan tafel en een duo speelt Macedonische muziek. Het restaurant wordt goed bezocht. Aan het eind van de avond hebben we omgerekend voor € 7,- per paar een gezellige avond inclusief consumpties gehad. Lucy is goedkoper uit voor haar twee colaatjes met Bacardi rum. Zij hoeft niets te betalen, maar ja zij had dan ook met de ober gedanst.  Gelet op de hilariteit in de bus op de terugweg heeft iedereen het naar de zin gehad. Halftwaalf zijn we weer bij het hotel. Sommigen nemen nog een afzakkertje. Anderen zoeken de hotelkamer op.

 

Donderdag 21 augustus. Een Hollandse avond in Macedonië.

Vandaag staan er geen activiteiten op het programma, iedereen kan zijn eigen gang gaan. Ondertussen zijn de andere dansgroepen in het hotel aangekomen. Litouwen, Polen, Roemenië en Siberië. Sommigen nemen de bus naar Ohrid, anderen maken een wandeling naar het plaatsje waar het hotel zich bevindt, Pestani. Pestani is van oorsprong een vissersplaatsje. Het heeft geen haven, de bootjes liggen aan het rand van het meer.  Als plaats stelt het niet veel voor. Tijdens de wandeling zien een handwijzer die de richting aangeeft naar een kerkje de berg op. Lucy wil een kaarsje opsteken voor de achterblijvers. De kerk staat goed verstopt. De route er naar toe voert ons over smalle paadjes met prachtige vergezichten. Het is een flinke klim. Telkens vragen we ons af of er een eind komt aan het geklauter. Eindelijk hebben we de bestemming bereikt. Is dit het? Vragen we ons af. Het kerkje is een kapelletje en lijkt op een verbouwd kippenhok. De wandeling was goddelijk. Op de terugtocht houden we halt bij een café waar ze Hollandse koffie schenken. De eigenaar spreekt Nederlands. Vanavond is het onze bestemming voor een biertje, het ontaardt in een feestje. De ohrid- hangers keren terug voor de lunch. We hebben al een paar keer gemerkt dat voor de zelfde consumptie de uitbater verschillende prijzen hanteert. De een betaalt 40 denar voor een kop koffie en de ander 60. Sommigen krijgen zelfs geld toe zoals Bennie Schenk, vreemd. Ook het openbaar vervoer hanteert een op de persoon afgestemd tarief. Krijg je een buskaartje dan ben je verzekerd, onderteken je een contract met je linkerhand dan is het niet rechtsgeldig. De dansleiders hebben vanavond een meeting met de organisatie van het festival en de andere groepen. Evert en dinie bemerken dat hun douche niet functioneert maar dat wordt vakkundig opgelost door het personeel. Het is gewoon een kraan met gebruiksaanwijzingen. Wij hoeven er niet bij te zijn en gaan naar het Nederlandse café. Wim en Peter hebben de trekzak meegenomen. De broer van de eigenaar viert er zijn verjaardag en nodigt ons uit om mee te dansen met een rijgdans. De ketting wordt steeds langer en eindigt in een polonaise door het café en op straat. Peter en Wim spelen daarna alle 13 goed en er wordt volop meegezongen. De dansleiders sluiten zich weer aan bij de groep De fles met de Macedonische raki komt op tafel en de jarige wordt hoog geleefd. De raki is sterk spul hè. In een keer achterover kiepen is het devies van Gerrit Beernink en dat werkt. Al met al een zeer geslaagde avond.

 

Vrijdag 22 aug. Holland promotion in Ohrid

Vrijdag is een vrije dag en vrijwel iedereen brengt freewheelend de dag door aan het zwembad of het meer. Evert en Dinie informeren bij de Corendon desk in het hotel naar hun zoekgeraakte koffer. De Corendon agente spreekt geen Nederlands maar wel Engels. Het boerenkool Engels wordt beantwoord door Macedoniscch paprika Engels. Een Nederlander die al 25 jaar in Macedonië woont en 6 jaar in Deserat hotel heeft gewerkt, komt helpen bij het vertolken. Vanmiddag landt er een vliegtuig van Corendon. Als de koffer aan boord is gaat de koffer mee naar het hotel. De Corendon agent op het vliegveld weet er van. Het is niet nodig om zelf naar het vliegveld te gaan. 's Avonds is de openingsceremonie van het festival. In een optocht gaat het de stad door. Ohrid bruist. Elke groep krijgt 15 minuten voor hun optreden. Wij zijn als tweede groep aan de beurt. Met al het jonge spul zal het moeilijk concurreren worden maar we zijn er niet voor de competitie. Toch wordt ons optreden bijzonder goed gewaardeerd. Onze dansen spreken tot verbeelding en hebben een verhaaltje in zich. In hoog tempo worden 7 dansen gedaan en dat bij een buitentemperatuur van 25 graden door een stel bejaarden, dat dwingt respect af. Ook de muzikale verzorging door Wim en Peter en hun gevoel voor het tempo waarin het moet worden gebracht is van hoog niveau. Ja, de oudjes doen het nog goed. Na ons optreden drinken we een lekker biertje in 't cafe Blues and Jazz  aan het Lihnidos plein. De bus wordt voor ons besteld. Terwijl wij wachten, pakken Wim en Peter spontaan de trekzak en beginnen te spelen. Van het een komt het ander. Het ontaardt in een dansoptreden op het Lihnodosplein. Het trekt veel publiek en als dan ook nog de zevensprong wordt gedanst met kinderen uit publiek is dat Hollandpromotie ten top. Mensen die met ons op de foto willen, vragen waar we vandaan komen, nieuwsgierig zijn naar de klompen, het is leuk om allemaal mee te maken. De volgende dag laat onze buschauffeur een artikeltje zien uit de Macedonische Telegraaf over het spontane optreden. Grappig om op zo'n manier in de krant te komen.  Peter staat er goed op. Hij staat op een muur  spelen verheven boven de rest muziek te maken, Marloes met de fotocamera in de aanslag en de dansers op de voorgrond. Kortom, een zeer geslaagd optreden. Bij terugkomst in het hotel is de koffer van Evert en Dinie ook gearriveerd. We drinken een biertje in de hotelbar op de goede afloop.

 

Zaterdag 23aug. Boottocht

Vandaag staat er een boottocht op het programma naar het St. Naum-klooster. Dit klooster is gesticht door St. Naum. Die man ligt er ook begraven. Het bijzondere is dat als je je oor op de grafplaat legt van St. Naum, je het hart hoort kloppen.

De boot legt aan bij de steiger van het hotel. Alle dansgroepen gaan de boot in. Onderweg passeren we het museum te water. Al 1200 jaar voor de jaartelling woonden hier mensen. Het is een nederzetting van paalwoningen aan de rand van het meer. Je kunt er zien hoe destijds de mensen hebben geleefd een en ander gereconstrueerd aan de hand van opgegraven voorwerpen. Ook toen al hadden ze een ophaalbrug om aan land te kunnen komen.

Vandaag wordt er een zwemmarathon gehouden van St. Naum tot Ohrid, een afstand van 33 kilometer. Om 12.00 uur is de start. Om 11.00 uur leggen we aan bij het st. Naum-klooster, vernoemd naar de stichter van het klooster. Een prachtig complex. In de parkachtige omgeving gebruiken we de lunch. Sommigen maken een boottocht naar de bronnen die het meer voorzien van water. Feitelijk is het meer gevuld met bronwater. St. Naum ligt op de grens met Albanië. Vanaf de uitkijkpost houdt een Albanese bewaker een oogje in het zeil. Om 12.00 uur vertrekken de zwemmers naar ohrid. Om 14.00 uur vertrekt de boot weer richting hotel. Even is er wat consternatie als er een slang (volgens de kenners is het beslist geen aal) in het water drijft. We hebben al meer exotische beesten in de vrije natuur gezien zoals schildpadden, hagedissen en zwerfhonden. Op de terugweg komen we de zwemmers achterop. Het gaat in een hoog tempo borstcrawlend naar Ohrid. Ze doen er ongeveer zes uur over, onvoorstelbaar. Vanaf het water heb je een prachtig uitzicht op de kustlijn en het gebergte. Bij aankomst is het snel een warme hap om je daarna klaar te maken voor het optreden van vanavond. We moeten optreden bij de Sofiakerk, een van de toptien bezienswaardigheden van Onrid. Het gaat er in een optocht naartoe. Zwerfhonden die je voert, lopen je als een hondje achteraan. Riet Beernink had nog wat over van de lunch die we van het hotel meegekregen hebben voor de boottocht. Het broodje met een dik plak vlees ging er in als koek bij onze zwerfhond. Het beest werd opdringerig en toen we op het podium klaarstonden voor het optreden kwam die spontaan er bij staan tot grote hilariteit van het publiek. Het optreden van de groep uit Litouwen was ook bijzonder. Al dansend zakte bij één van de vrouwen de rok af. We dachten eerst dat het een Litouwse versie van een striptease was maar allengs werd duidelijk dat het niet de bedoeling was dat de rok afzakte. De show must GO on dus ze danste door, krampachtig haar rok omhoog houdend, telkens grijpend om de boel weer omhoog te hijsen. Na het optreden hebben we ons vermaakt in het centrum van Ohrid. Heerlijke temperaturen, gezellig plein, veel mensen op straat, en de terrasje goed bevolkt. Op het Clemens-plein, vernoemd naar de zoon van Lucy en Willie, hebben we nog een aantal dansjes gedaan. Aan belangstelling geen gebrek. We genieten met volle teugen van onze reis.

 

 

 

 

Zondag 24 aug. Oud-Ohrid

Anton heeft last van de voet. Er zit een steentje in de voetzool en het lukt maar niet om die eruit te krijgen. Wil moet nog bijkomen van gisteravond en blijft thuis. Annie Hoefman slaapt bij Agnes Wolterink en Lucy Sprenkelder op de kamer. Hun kamer wordt elke keer met bijzondere aandacht schoon gemaakt. Vandaag worden hun bedden zelfs twee keer voorzien van schone lakens. Het blijft een raadsel wat die dames tussen die twee verschoningen allemaal uitvoeren.

Om tien uur worden we opgehaald door het busje die ons naar Ohrid brengt. We brengen een bezoek aan een ambachtelijke papier-bereider. Volgens het uithangbord zijn er nog zeven ambachtelijke papiermakers in de wereld. Eéntje in Ohrid, eentje in boekenstad Bredevoort, eentje in het Openluchtmuseum in Arnhem en de rest weet ik niet meer. Het papier wordt gemaakt van houtschilfers, katoen, water en melk (voor de kleur), gebuik je uitwerpselen dan krijg je bruin papier, een anderhalve dag op elkaar in laten werken door het te roeren het een acaciastok, de cellulose tot rust laten komen, een paar keer door een zeef halen, uit laten lekken, tussen doeken leggen, onder de pers en daarna laten drogen et voila het 80 grams handgeschepte papier is klaar. Leuk. De papierfabriek is een kleine werkplaats dat door een man wordt bestierd. Door het bezoek van de groep uit Siberië en onze groep is het er propvol.

Ohrid is ook de plaats van de parels. Op naar de parelfabriek, het lijkt China wel.

Daarna kan iedereen zijn eigen gang gaan. Sommigen gaan de zondagmarkt van Ohrid. Voor Jan Oberink wordt een muizenval gekocht. Hij spaart ze. Anton Buil koopt zich een nieuwe zonnebril. De vorige had hij nog maar pas, maar de bril was niet bestand tegen zijn gewicht toen hij er bovenop ging zitten, schade 50 Denar, ongeveer € 0,85. Marloes vertelt tegen Helma en Jan dat ze heerlijke ijskoffie hebben gedronken in het centrum van Ohrid. Jan en Helma krijgen daar ook trek in maar kiezen voor een andere uitspanning. Ze bestellen ijskoffie waarop de ober hun vragend aankijkt. IJs met koffie?  Ja, ijs met koffie. Ze krijgen een kop koffie met een ijsklontje erin.  Wij slenteren door de oude stad. Een labyrint van steegjes, smalle paadjes, steile straatjes, trappertjes, oude gebouwen, mooie vergezichten en pittoreske doorkijkjes. Sommige gedeelten zijn van nature autovrij. Het is net een levend openluchtmuseum, nostalgische auto's her en der geparkeerd alsof het lijkt dát ze nog dagelijks in gebruik zijn. Wij hebben ons alvast een logeeradres voor volgend jaar uitgezocht met een balkon met uitzicht op het meer. Agnes meldt dat de optocht van de kermis in Zwolle niet is doorgegaan vanwege de regen, dit tot teleurstelling van de schooljeugd met een versierde fiets. Ons speelt het weer geen parten. De 32 graden is goed te verdragen. Bovendien waait de wind vandaag uit een andere hoek waardoor er meer golven zijn op het water van het meer.

Bij aankomst in het hotel is er een tafel te weinig gedekt zodat Evert en Dinie hun diner bij de Roemenen moeten gebruiken. Vandaag wordt gekookte aardappelen, rijst, mais, wortels en doperwten met konijnenvlees voorgeschoteld. De middag wordt bij het zwembad doorgebracht. Doordat er meer reuring in het water van het meer is, is het minder helder. Is het water rustig dan kun je met gemak in twee meter diep water de bodem zien, nu niet.

Jan Busch en Annie hebben een paar dagtochtjes uitgezocht. De tochtjes worden doorgenomen en we kunnen zelf kiezen welke tocht we gaan ondernemen. Wim Woeltjes en Jan Oberink zijn met de Nederlandse caféhouder in overleg over een rondrit langs het meer en door Albanië en bezoek aan een Albanees dorp.

Vanavond is er een strandparty waarbij de groepen afscheid van elkaar nemen en kado's uitwisselen. De groep uit Siberia voert een dans op waaraan we allemaal aan mee moeten doen. Het is een Eskimodans waarbij we met de neuzen tegen elkaar aan moeten wrijven. Vreemde lui die Siberiers. Wij doen  tot grote hilariteit de driekusman met publiek. Al met al een zeer geslaagde avond.

 

Maandag, 25 augustus Struga

Het festival is voorbij. De rest van de week brengen we vakantievierend door. Vandaag gaan we naar Struga met het schoolbusje. We krijgen twee jonge gidsen mee. Struga is een kleine badplaats ongeveer 15 km van Ohrid en ligt aan de bekende Drim rivier. Struga lag in het Romeinse tijdperk aan de beroemde Via Egnatia (een handelsroute die liep van het huidige Albanië naar het Turkse Istanbul). Het droeg toen de naam Ehalon, wat paling betekent. Deze paling is een uniek en glibberig schepsel. Nadat het een aantal jaren opgroeit in de modder van het meer reist het namelijk duizenden kilometers naar de noord Atlantische oceaan om daar in het Caribische water te paren. De paling verlaat het meer via de Drim rivier. Dit geeft een prachtig schouwspel.

 

Tegenwoordig is Struga een populaire badplaats met een gezellig centrum met winkeltjes en langs de Drim rivier staan overal terrasjes en kunt u lunchen of dineren terwijl u uitkijkt over de rivier.

Struga ligt ook aan het meer van Ohrid, daar waar de rivier de Drim uitmondt in het meer. Er wordt ons verteld dat het een prachtig plaatsje is. De bergen rondom het meer zijn groen. We hebben tot nu toe geen klein of grootschalige landbouw gezien, ook geen koeien, schapen, geiten, varkens, kippen, ezels en wat dies meer zij. De landbouw zal meer geconcentreerd zijn in het binnenland. Dat gaan we woensdag ontdekken. Onderweg zien we wel een herder die de schapen weidt, een plaatje dat 2000 jaar geleden ook geschoten had kunnen worden. Struga valt ons tegen. Wat wij te zien krijgen is een rommeltje en laat een armoedige indruk achter. Het heeft nog veel oostblokachtige elementen. De architectuur van de plaats is van de laatste vijftig jaar. In vergelijking met Ohrid biedt deze plaats weinig schoons. Het heeft een drukke winkelstraat, dat wel. Vanaf het dak van een restaurant hebben we een goed uitzicht over de stad. Het wordt pas mooi op de plek waar de Drim uitkomt op het meer. Langs de rivier loopt aan weerszijden een boulevard met veel terrasjes. Allengs deelt de groep zich op en ieder gaat zijn eigen gang. Riet Beernink loopt aan de ene kant van het water. Zij denkt Gerrit aan de overkant te zien wandelen maar is niet helemaal zeker van haar zaak. Daarom gaat ze niet zwaaien of roepen, want stel je voor dat het een andere man is. Precies hetzelfde overkomt Gerrit, hij denkt Riet te zien lopen maar is ook niet helemaal zeker. Op de brug over de Drim, daar waar de plaatselijke jeugd in het water springt om vervolgens naar de kant te zwemmen, komen ze elkaar tegen en zien dat ze het geen van beiden zijn. Henriëtte maakt een foto van een standbeeld. Een leuke opgave voor de puzzel in de Klepdeuze om te raden wie van de Kleppers hier in brons is vereeuwigd. Een halve dag is genoeg om al het moois te bekijken. 's Middags brengen we door aan het zwembad en 's avonds drinken we een biertje in het plaatsje.

 

Dinsdag 26 aug. Dagdromen

We hebben een jarige in ons midden. Bennie Piek is vandaag 68 jaar geworden, en dat is hem niet aan te zien. Onder begeleiding van Anton Buil worden Bennie en Riekie muzikaal onthaald in de ontbijtzaal.

Vandaag staat er niks op het programma. Iedereen kan zijn eigen gang gaan. Wij gaan vanmorgen naar Ohrid. Lucy Sprenkeler en Betty van de Stam sluiten zich bij ons aan. De bus naar Ohrid missen we op een haar na en we hebben geen zin om een halfuur te gaan wachten op de volgende bus. Er staat een taxi te wachten bij het hotel en die brengt ons voor 100 Denar (€ 1,70) per persoon naar Ohrid. Ohrid is een schitterende stad. Het oude centrum van Ohrid staat op de Unesco Werelderfgoedlijst en terecht. De stad Ohrid aan de oevers van het Ohrid-meer, is een van de oudste menselijke nederzettingen in Europa. De stad werd tussen de 7e en 19e eeuw gebouwd. Het oude centrum van de stad heeft veel bezienswaardigheden en is zeer fotogeniek. Het fijne van de winkelstraat is dat het nog niet is overwoekerd met winkels van grote ketens. Geen H&M, Primark, MacDonalds, Saturn, Dolce Vita, Miss Etam, maar kleine lokale winkels. Ook is het nog verschoond gebleven van namaakmerkartikelen en opdringerige verkopers die je van je af moet schudden om verder te kunnen lopen. Zo zit er in de PC Hooftstraat van Ohrid een ambachtelijke schoenmaker in een piepklein winkeltje met rondom hem lappen leer, ondérhanden werk, gereedschap en lederwaren. Geen strakke winkelinrichting, geen uitverkoop en schreeuwende kortingen, maar puur vakwerk. Het plezier straalt ervan af. Iets verderop zit een fietsenmaker. Antieke brommers die op straat worden gerepareerd. De plaatselijke jeugd kan de kunst afkijken, zoals wij vroeger bij Koksmid of Heinen konden toekijken als de paarden werden beslagen of het ijzer werd gesmeed. Om de hoek zit een kunstenaar. Schildert zelf zijn portretten en landschappen en heeft een houten werkbank voor het houtsnijwerk. Prachtig houtsnijwerk hangt aan de muur. Parels zijn vast en zeker een gewild artikelen bij de  toeristen gelet op de vele winkel waar parels worden verkocht. De vele gangetjes, steegjes van gladde keien, trappertjes, doorkijkjes, oude huizen opgetrokken uit natuursteen, rode daken die op instorten staan, scheve muren, roestige hekken en oude auto's in combinatie met het lekkere weer, de vriendelijke mensen en de aantrekkelijke prijzen maakt winkelen tot een genot. We gaan met de bus terug (40 Denar p.p.). De bus vertrekt zodra die vol zit. 's Middags zit iedereen zo ongeveer bij het zwembad of het meer. Het is daar prima toeven bij 32 graden. Jan Busch vertelt dat de groep uit Litouwen ons wil uitnodigen voor hun festival volgend jaar. Peter Hermes ziet Litouwen niet zo zitten. Hij is met de dansgroep uit Varsseveld er een keer geweest en heeft er slechte herinneringen aan over gehouden. Hij heeft er zelfs twee dagen op een politiebureau vastgezeten. Dat overkwam Gert Walfort al eens in Oostenrijk. Bennie Schenk mijmert over een reis naar Canada. Zijn zuster woont samen met vele andere geëmigreerde Nederlanders in de buurt van Ottawa en heeft tegen Bennie gezegd dat we welkom zijn. Dat idee spreekt aan. Er zijn veel Canadezen met Hollandse roots die geïnteresseerd zijn in oud-Hollandse cultuur.  Dansjes, een medley van Hollandse meezingers, liedjes, verhaaltjes, klompen en kleding waarin opa en oma in zijn gefotografeerd, we hebben het allemaal. Bennie wordt aan het werk gezet. Bel je zus en regel onderdak voor 30 personen. Als het programma aanslaat hebben we een goed exportproduct en kunnen we naar Australië, Nieuw Zeeland, Zuid Afrika, de Spaanse costa's, Curaçao etc. al die plekken waar veel Nederlanders zijn neergestreken en daar thans hun oude dag doorbrengen. Lucy oppert dat we dan eerst weer optredens op de boot in Nijmegen moeten binnenhalen om deze tochtjes te financieren. Betty suggereert om de Holland Amerika lijn aan te schrijven om tijdens een cruise een oud-Hollandse avond te verzorgen, in Canada van boord te gaan, Ottawa en Toronto aan te doen om daarna huiswaarts te keren. Ja, pensionadas hebben alle tijd van de wereld.

Vanavond in de bar van het hotel trakteert Bennie ons op een drankje voor zijn verjaardag. We krijgen de laatste info voor de dagtocht van morgen.

 

Woensdag 27 aug. Ezelarij

Joke en Jan Oberink zijn vandaag 43 jaar getrouwd. Daar moet voor gezongen worden. Vanochtend hebben we bij het ontbijt voor de tweede achtereenvolgende keer geen koffie. De een neemt zoals het komt en denkt 's lands wijs 's lands eer, ik haal me dadelijk een kopje koffie in de bar, de ander denkt ontbijt zonder koffie is als een Klepper zonder klumpkes. Jan Busch maakt er werk van. Samen met de overige bestuursleden stappen ze op de directie af en maken duidelijk dat er weer koffie bij het ontbijt geserveerd moet worden. De hofmeester bezweert de koffiecrisis en belooft dat er voortaan weer koffie wordt geserveerd. Vandaag maken we een dagtocht naar het bergdorp Kuratica. Kuratica ligt aan de voet van de berg Plakenska. Onderweg passeren we een dorp dat bekend staat om de geur van rottende eieren. Je zult er maar wonen. In de bus is de stank niet te harden maar dat komt niet van de buitenlucht maar van naar vermoed wordt van de buschauffeur die dacht dat hij er eentje ongemerkt kon laten waaien. Kuratica is een armóedig dorp van ongeveer honderd gezinnen. Maar vanavond worden er zo'n 2000 kerkgangers verwacht voor een kerkdienst ter ere van de geboorte van moeder Maria. Morgen is het een nationale feestdag en vanavond begint het voorspel.

Bij onze uitvalsbasis voor de bergwandeling krijgen we koffie om daarna een flinke bergwandeling te gaan maken. Een paar inwoners komen ons vergezellen. Ezels worden ingezet om de Maria's naar boven te brengen. Het is een goede training voor de rugspieren om de juiste balans te vinden op de rug van de ezel. Een als partizaan uitgedoste inwoner van het dorp gaat mee de berg op. Het is een prachtige tocht. Af en  toe houden we halt om de ezels de kans te geven op adem te komen, wij hebben met de klim geen enkel probleem. Het gaat Hurry up berg op. Het ezeltje rijden doen we om de plaatselijke bevolking het gevoel te geven dat het zonder niet gaat. Op de top van de Plakenska (1800 meter) maken we een groepsfoto. De foto wordt later groot afgedrukt in de Gelderlander in de rubriek Onder ons. Foto's van de ezelarij verschijnen in de Elna en Aaltens nieuws.

De lunch in Kuratica is voortreffelijk. Heerlijk in de buitenlucht, een lekkere salade vooraf van producten die die ochtend nog in de groentetuin stonden, geserveerd met zelf gebakken brood gebakken van meel uit de plaatselijke molen met zongedroogde tomaatstukjes en granaatappelpitjes met krokante korst gebakken bestrooid met korrels zeezout, geplette peperkorrels en gesmolten fetta, gebakken in de bakoven buiten op het terrein. Dit brood heeft geen hagelslag nodig om het lekker te maken. Verse vis zo uit het water in de pan, zelfgestookte rakia, een heerlijke temperatuur en gezellige mensen. Helemaal top. Joke en Jan trakteren ons op een drankje omdat ze 43 jaar getrouwd zijn vandaag. Daarna volgt de rondgang door het dorp. De stallen verraden een Ottomaanse bouwstijl, een overblijfsel van de Turkse overheersing. De gids laat ons een huis zien dat te koop staat voor € 5.000 euro inclusief grond iets op een helling gebouwd met prachtig uitzicht op het dorp, maar het dorp heeft weinig te bieden. De jeugd heeft er weinig kansen, en zal allicht wegtrekken om elders een bestaan op te bouwen. Voor vertrek brengen we nog even een bezoekje aan de plaatselijke raki-stokerij. In een klein schuurtje wordt in twee ketels het goedje uit gegiste kruiden, druiven, vruchten en rakiagras gestookt. De bus brengt ons terug naar het hotel. Het is warm en het zwembadwater heerlijk verkoelend net als het bier. Het was een leuke tocht met een andere kant van Macedonië dan die we tot nu toe hadden gezien.

 

Donderdag 28 aug. Albanië

Evert Aalbers is vandaag jarig en wordt 70 jaar. Heel Macedonië viert feest. Evert en Dinie worden met gezang onthaald als ze de eetzaal binnenkomen.  Vandaag brengen we een bezoek aan het buurland Albanië. Wim Woeltjes en Jan Oberink hebben de tocht georganiseerd. Albanië was tot 1992 een gesloten land, niemand er in en niemand er uit. Na de afschaffing van het communisme heeft het de grenzen open gesteld. Filip van het plaatselijke café heeft de bus en de chauffeur geregeld en fungeert vandaag als gids. Het wordt een rondrit langs het meer Ohrid. 1/3 deel van het meer is Albanees bezit.

De grens overgaan is geen probleem. De douane verlangt een koffiegeldvergoeding voor een snellere behandeling. De buschauffeur regelt dat. Na een oponthoud van een half uur laten de grens achter ons.

De eerste stop na het passeren van de grens is Tushemisht. Het was vroeger de favoriete vakantieplek van de partijbonzen. Ook hier bronnen die het Ohridmeer van bronwater voorzien. De volgende stop is Pogradec. Een moderne stad met veel nieuwbouw. De levensstandaard is van gelijk niveau als in Macedonië en dat geldt ook voor het prijsniveau. Het prettige is dat je in Albanië kunt betalen met Macedonische denars. In Pogradec drinken we koffie met Trileche. Trileche is een Albanese lekkernij. Het is een sponsachtig cake bedekt met een caramellaag en doordrenkt met ezelinnenmelk. Omdat in Nederland ezelinnenmelk amper verkrijgbaar is, laat ik het recept achterwege. Ga naar Albanië om het te proeven.

Jan en Wim maken Filip duidelijk dat we graag het authentieke Albanië willen zien. Filip belooft ons dat we dat te zien krijgen. De bus vervolgt de route over een wegdek vol gaten en kuilen. We worden flink door elkaar geschut en de Trileche wil graag naar buiten en ik doe verwoede pogingen de boel binnen boord te houden. Gelukkig kan ik het netjes houden. Meer authentiek Albanië is oké, maar het moet niet worden overdreven. Het tempo stagneert. Links zien het Albanese gebergte en rechts uitzicht over het Ohridmeer. Naast ons ligt een verroeste enkelsporige spoorbaan. Van een trein is niets te zien. De lunch gebruiken we in een wegrestaurant annex picknickplek. Filip deelt de lunch uit, een Macedonische hamburger. Wim en Peter pakken we de trekzak en spelen er op los. De laatste stop van deze dagtocht is in Lin, een Albanees dorp van boeren en vissers. Dit is meer het authentieke Albanië. Oude huizen opgetrokken uit gesteente uit de nabije omgeving, steile straatjes, eenvoudige levensstijl. Een pittoresk geheel. De dagtocht wordt besloten met een warme maaltijd in het plaatselijke cafe van Filip en daarna nog een paar drankjes. Het is een gezellige afsluiting van de dagtocht. Morgen zit het er weer op en gaan we naar huis. Laten we nog even genieten van de Macedonische gastvrijheid.

 

Vrijdag 29 aug. Home sweet home
Aan alle reizen zit weer een dag van afscheid, afscheid van het land waar je van genoten hebt en waar je vele mooie indrukken aan overhoudt,van de groep waar je mee opgetrokken hebt, het festival waarvan je deelnemer mocht zijn en van het mooie plekje waar je hotel stond.

De koffers kunnen we tot het moment van vertrek in de hotelkamer laten staan. Dit is prettig want de mensen die nog een morgen van het zwembad genieten kunnen nog rustig een douche nemen .  Een laatste wandeling, een laatste duik, nog even een laatste boodschap halen of rustig ergens zitten, een ieder gaat deze morgen zijn eigen gang.  En dan mogen we zelfs nog in de mooie zaal genieten van een lunch!!

Dan arriveert het busje dat ons weer naar vliegveld zal brengen en worden de koffers, ditmaal compleet, weer ingeladen.

Mooi op tijd zijn we op het vliegveld waar we rustig kunnen inchecken. Er volgt weer een tijd van wachten op dit kleine vliegveld waar niet zo veel te kijken valt. Dan nog maar één keer door het winkeltje  en nog maar eens naar het toilet . In het vliegtuig heeft iedereen deze keer gelukkig een mooie droge stoel! Op Schiphol verloopt alles vlot en staat de bus die ons weer naar Aalten zal brengen klaar. In een donker Aalten staan de trouwe ophalers weer klaar om ons naar ons eigen huis en bed te brengen. Nog even consternatie omdat de tas van Annie Hoefman met alle papieren en portemonnaie niet te vinden is. Gelukkig blijkt later dat deze door een ijvere ophaler in een verkeerde auto is gezet.

Het was weer een heel bijzondere reis naar een land waar we veel indrukken hebben opgedaan en genoten hebben van prachtig weer. Na alle dagen op blote voeten rondgelopen te hebben was het weer even wennen aan de sokken en dichte schoenen.

We hopen dat ook degenen die deze reis niet mee konden maken toch door het lezen van dit verslag het gevoel hadden dat ze er een beetje bij waren. In ieder geval waren ze in onze gedachten!

 

Naspel.

Met de voet van Antoon is het na een bezoek aan de huisarts weer goed gekomen.

Deze had het juiste gereedschap bij de hand om het euvel te verhelpen.

Ook de broek van Annie heeft de mooie blauwe gloed verloren na een flinke wasbeurt

En verkeert weer in oorspronkelijke staat.

 


«   »